eDing 18: Chatten

«
»

Auteur: Harriet Damen, Projectleider Universiteit Leiden.

Inleiding

“Jongeren besteden weinig aandacht aan Twitteren en bloggen. De helft van de jongeren onderhoudt de contacten liever via een chatprogramma of online telefoniedienst.


Dat blijkt uit een onderzoek van Ecreation, waarin ruim vijftienhonderd Nederlandse jongeren zijn ondervraagd over hun online gedrag. Bijna de helft vertoeft zo’n een à drie uur per dag op het internet”. Bron.

Instant Messaging, chatten genoemd, is een veelgebruikte vorm van communicatie onder voornamelijk jongeren tusen de 12 en 18 jaar. Lang geleden heeft iemand eens het woord “kaatspraten” bedacht omdat hij wanhopig graag een Nederlandse term voor chatten wilde introduceren. Dit woord heeft het niet gehaald, dat is duidelijk!
Chatten is letterlijk vertaald “babbelen” via de computer met behulp van een programma dat je installeert op je computer en waarmee je korte teksten stuurt naar 1 of meer vrienden tegelijk, al dan niet vergezeld van foto’s, video of emoticons. Emoticons zijn symbolen die emoties weergeven door middel van een plaatje of een combinatie van lees- en lettertekens, bijvoorbeeld : – ) wat staat voor :-) .

Hoe werkt het?

Om te chatten heb je een programma op je computer of mobiel nodig dat je (gratis) kunt downloaden en installeren. Als je vervolgens met 1 of meer personen wilt chatten, is het noodzakelijk om contactpersonen te hebben die in jouw contactenlijst staan. Contacten kunnen vrienden of collega’s zijn die met hetzelfde chatprogramma werken en die jou hebben uitgenodigd of die je zelf hebt uitgenodigd om mee te chatten.

Zodra je ingelogd bent in het chatprogramma, zien anderen dat je online bent en dus beschikbaar voor een praatje. Om niet door chatcontacten gestoord te worden omdat je bijvoorbeeld een vergadering hebt, gaat lunchen of gewoon even rustig en geconcentreerd wilt werken, kan je je “status” van online naar “busy” (bezet) of “away” (even weg) zetten. Al je contacten zien dan dat je (tijdelijk) niet bereikbaar bent. Dat is handig, omdat je anders, vooral in het begin, de druk voelt om direct op alle chatberichten te reageren die je binnenkrijgt. Dit kan veel tijd in beslag nemen en storend werken.

Tegelijkertijd is het ontzettend handig om snel met iemand korte berichten uit te wisselen zonder daarvoor een lang telefoongesprek te hoeven voeren waarin eerst de noodzakelijke beleefdheden worden uitgewisseld. Omgangsvormen zijn met chatten anders dan in de “echte” wereld, met chatten kun je direct to the point komen. In meer persoonlijk gebruik is chat handig om met meerdere personen snel tot een afspraak of datumvoorstel te komen voor een uitje naar bijvoorbeeld de bioscoop.

Binnen het chatprogramma zijn er diverse manieren om je profiel samen te stellen en aan te kleden. Denk aan het plaatsen van een foto van jezelf, het verzinnen van een originele bijnaam, het gebruiken van allerlei emoticons en andere grappige dingetjes om jezelf te profileren. Vooral jongeren hebben hier veel affiniteit mee en ze gebruiken ook een geheel eigen turbotaal binnen de chat. Om zo snel mogelijk veel informatie kwijt te kunnen, gebruiken ze veel afkortingen die volwassenen vaak niet begrijpen. Bijvoorbeeld ff staat voor even en PAW staat voor Parents Are Watching. Op  info.nu.nl staan meer voorbeelden.

Er zijn ontzettend veel aanbieders van gratis chatprogramma’s. Op de website Learning Tools Compendium staat een overzicht. Hieronder staan enkele chatprogramma’s die of veel gebruikt worden of eruit springen vanwege hun functionaliteiten.

1. Digsby en Meebo.

Steeds meer chatprogramma’s combineren diverse functionaliteiten ineen. Digsby en Meebo zijn daar een voorbeeld van: je kunt emailen, sociale netwerken bijhouden (zoals Facebook en Twitter) en chatten allemaal vanuit één programma. Ook maakt het bij deze programma’s niet uit met welke chattools je contacten werken.

Of dat nu msn, Google, Yahoo of ICQ is, is geen belemmering om direct contact te hebben.

2. Google Talk.

Met Google talk kun je chatten, praten (bellen) met video (webcam), bestanden uitwisselen en Gmail notificaties krijgen. Hiervoor heb je een Gmail account nodig.

In dit filmpje wordt uitgelegd hoe het werkt:

Door technische ontwikkelingen is het steeds vaker mogelijk om deze chatprogramma’s ook op mobiele telefoons te gebruiken. Tevens worden de grenzen tussen chatten en sociale netwerken steeds verder vervaagd. Via netwerken als Hyves en Facebook is het ook mogelijk om te chatten.

3. Facebook
Met het sociale netwerksite Facebook kun je steeds meer. Het is mogelijk om met je contacten die je op Facebook hebt te videochatten.

Chatten in het onderwijs

Chatten gebruiken in het onderwijs kan op verschillende manieren:

  • jongeren in groepen elkaar laten helpen met vragen oplossen;
  • leerlingen / studenten begeleiden met chat bijvoorbeeld bij stage of studie in het buitenland;
  • groepjes studenten discussies laten voeren;
  • interviewen van respondenten, de antwoorden hoeven niet meer uitgeschreven te worden;
  • beantwoorden van vragen van geïnteresseerde studenten, ter studievoorlichting, zoals bijvoorbeeld op de Vrije Universiteit.

Andere, minder voor de hand liggende voorbeelden zijn:

  • Via chat vragen stellen aan een “bekende” Nederlander zoals een politicus. In België is dit gedaan met de minister van jeugd: Pascal Smet.
  • Inzetten van chat in jeugdhulpverlening (hierbij is het aansluiten op de belevingswereld van jongeren juist wel een pré. “Jongeren die chatten met getrainde leeftijdsgenoten over hun problemen hebben daar baat bij, blijkt uit onderzoek van het SCO-Kohnstamm Instituut naar het Utrechtse project SHare In Trust (SHIT).” Bron.

In de meeste chatprogramma’s kun je de berichtengeschiedenis opslaan en later teruglezen. Dit is erg handig als je wil zien hoe een discussie is verlopen en hoe de inzet van de verschillende deelnemers is geweest. Ook sluit je met het gebruik van chat direct aan bij wat jongeren zelf al gebruiken. Ze zijn bijna allemaal al msn gebruiker en dat maakt het wel erg makkelijk en laagdrempelig om in te zetten.

Tips en Trucs

  • Bedenk van tevoren goed waarom je chatten zou willen inzetten. Is dit omdat je vooral wilt aansluiten bij de belevingswereld van jongeren? Vaak vinden jongeren het niet prettig als middelen die zij in hun sociale leven gebruiken, ineens in de wereld van studie en examens wordt getrokken. Het gebruik van chatten moet dus wel relevant zijn en meerwaarde bieden.
  • Het is natuurlijk mogelijk om je op de chat voor te doen als iemand anders. Het is goed om studenten daarop te wijzen en hen alert te maken.

Opdrachten

  1. Download Google Talk en maak een account aan of kies voor een ander chatprogramma.
  2. Voeg contacten toe.
  3. Ga een gesprek aan met meer dan 1 persoon tegelijk en ervaar hoe dat is. Schrijf een blogpost over je chat-ervaring en kopieer een stukje berichtengeschiedenis uit de chat waarover je schrijft.

Voor gevorderden

  • Laat studenten elkaar feedback geven op elkaars werk via chatsessies; Schrijf in je blog wat de do’s en don’ts hiervan zijn.
  • Op de chat is het mogelijk om je voor te doen als iemand anders. Wat zou je kunnen doen om dit te voorkomen?
  • Organiseer een chatsessie met een expert, bijvoorbeeld de bekende web 2.0 politicus, zoals de twitterende Maxime Verhagen of Diederik Samsom.

Achtergrondinformatie

Reageer