eDing 14: Videocommunicatie

Auteurs: Paul Dirckx en Roel Martens, Fontys PTH, Eindhoven

Inleiding

AdobeAcrobatConnectPro2In eDing 6 ging het over bellen via het internet. Bij bellen wordt er alleen gebruik gemaakt van audio om te communiceren met elkaar. Maar met programma’s als Skype, Google Talk en FaceTime kan je bij het bellen ook gebruik maken van een camera (webcam). In dat geval wordt er gesproken over videobellen, ook wel aangeduid als videoconferencing of videocommunicatie. Je spreekt van webconferencing als het gaat om videoconferencing via een browser, zoals Internet Explorer of Firefox. In dit eDing laten we dit verschil buiten beschouwing en hebben we het over videocommunicatie in het algemeen.


In deze inleiding geven we eerst een beschrijving van de belangrijkste hardware-aspecten van videocommunicatie. Daarna gaan we in op de software die gebruikt kan worden. Daarbij gaan we met name in op de mogelijkheden van Adobe Acrobat Connect Pro, een programma dat gratis te gebruiken is via de SURFnet-dienst SURFgroepen.

Hardware
Om te kunnen videocommuniceren kan je verschillende apparaten gebruiken:

  • een computer (desktopcomputer of laptop);
  • een speciaal (stand-alone) videocommunicatiesysteem;
  • een smartphone, sinds begin dit decennium.

Om door middel van video met anderen te communiceren, kan je deze apparaten op verschillende manieren met elkaar combineren: van desktopcomputer of laptop naar een stand-alone videocommunicatiesysteem, met twee desktopcomputers of laptops, of met twee videocommunicatiesystemen.
hardware-overzicht

  1. Videocommunicatie met een computer
    Videocommunicatie met een computer kan zowel software- als hardwarematig van aard zijn. De eerstgenoemde optie houdt in dat er software op de computer wordt geïnstalleerd en er daarnaast gebruik wordt gemaakt van een webcam met bijbehorende headset of boxen. Hardwarematig betekent dat er, naast installatie van software, een speciale kaart in de computer wordt geplaatst om een nog betere audio- en videokwaliteit te realiseren.
    ptz-cameraOver het algemeen wordt er een webcam gebruikt bij het video-communiceren met een computer. In bepaalde gevallen is het ook mogelijk om een Pan-Tilt-Zoom camera in te zetten. Dit is een op afstand bestuurbare camera met een hoge videokwaliteit, die zowel naar links en rechts, als naar boven en beneden kan bewegen, en ook kan in- en uitzoomen.
  2. Videocommunicatie met een standalone videocommunicatiesysteem
    Een andere mogelijkheid om te kunnen videocommuniceren is het gebruiken van een stand-alone videocommunicatiesysteem. Hierbij is er geen computer nodig, omdat het apparaat voorzien is van een eigen besturingssysteem. Deze systemen kunnen rechtstreeks worden aangesloten op het internet en vervolgens kan er, met hoge beeld- en geluidskwaliteit, meteen worden gecommuniceerd. Afhankelijk van het type systeem is het ook hier mogelijk om er als tweede camera een Pan-Tilt-Zoom camera op aan te sluiten. Omdat deze systemen vaak beschikbaar zijn via een centrale afdeling van uw instelling zullen we de technische kant hier niet verder behandelen.
  3. Videocommunicatie met een smartphone
    Sinds begin dit decennium bevatten smartphones camera’s en voldoende capaciteit om beeldbellen mogelijk te maken.

Software
Afhankelijk van de wijze waarop je videocommunicatie gaat inzetten, hoeveel personen gaan deelnemen aan de sessie, wat het mag kosten en welke kwaliteit gewenst is door de gebruikers, moet niet alleen een keuze gemaakt worden voor bepaalde hardware maar ook voor software.
Programma’s als Skype en Google Talk  (gebruikt met webcam) kunnen ingezet worden in 1 op 1 videocommunicatie, maar zijn niet bruikbaar wanneer je met meer dan twee personen/locaties tegelijkertijd wilt videocommuniceren. Met een Skype premium account is het mogelijk om met meerdere mensen tegelijkertijd te videoconfereren. Dit kan ook met het pakket Adobe Acrobat Connect Pro.

Adobe Acrobat Connect Pro
Adobe Acrobat Connect Pro is webconferencingsoftware waarmee videocommuniceren tot vijftien personen tegelijkertijd mogelijk is. Informatie over licenties voor het onderwijs staat op www.adobeonderwijs.nl/connect.
De software werkt binnen een Internetbrowser zoals Internet Explorer of Firefox en is volledig web-based. Het is wel vereist dat Adobe Flash Player 10 op de computer is geïnstalleerd. Als dit niet het geval is, krijg je automatisch een melding bij het opstarten van de software.

Bij Adobe Acrobat Connect Pro kan geen gebruik worden gemaakt van een een Pan-Tilt-Zoom camera. Daardoor is het pakket minder geschikt voor het observeren en beoordelen van studenten op de werkplek. Daarvoor moet immers de activiteiten van een student in een grote ruimte worden vastgelegd, en met een gewone webcam lukt dat meestal slecht. Voor het voeren van een begeleidingsgesprek met studenten op afstand is Adobe Acrobat Connect Pro wel zeer geschikt.

Adobe Acrobat Connect Pro kent naast videocommunicatie nog meer functionaliteiten. Je kunt met deze software ook chatten, gebruikmaken van een virtueel whiteboard en applicaties op de computer van één van de deelnemers delen. Vooral deze laatstgenoemde mogelijkheid kan erg handig zijn bij het begeleiden van studenten op afstand, bijvoorbeeld in een situatie waarin een verslag van de student besproken moet worden. De student kan het verslag op zijn computer openen en via Adobe Acrobat Connect Pro delen met zijn begeleider in Nederland. De docent kan de student dan toestemming vragen om de applicatie over te nemen en vervolgens aantekening/opmerkingen plaatsen in het document.

Kosten
Afhankelijk van de keuze van hardware en software op basis van persoonlijke eisen en wensen, kunnen de kosten van videocommunicatie variëren van gratis tot aan een investering van enkele duizenden euro’s. Een gratis pakket dat draait op je eigen computer kan in bepaalde gevallen net zo effectief zijn videocommunicatie met kostbare stand-alone systemen en speciale, bijbehorende software. Het is maar net in welke setting videocommunicatie ingezet gaat worden in het onderwijs!

Videocommunicatie in het onderwijs

Net als bij het bellen via internet, kan videocommunicatie ook op verschillende manieren in het onderwijs worden ingezet. Een groot verschil met bellen is dat bij videocommunicatie iemand ook in beeld komt en dat het aspect van non-verbale communicatie een grotere rol krijgt in het communicatieproces. De mogelijkheden voor het onderwijs van bellen via internet die in eDing 6 (bellen via internet) worden beschreven, gelden ook voor videocommunicatie. Samengevat komt dit neer op de volgende concepten/toepassingen:

  • samenwerken/vergaderen op afstand;
  • raadplegen van een deskundige/expert op afstand;
  • begeleiden en beoordelen van studenten op afstand.

Vooral de laatste toepassing komt tegenwoordig veel voor in het hoger onderwijs. Steeds meer studenten gaan op stage in het buitenland en als docent/begeleider is een stagebezoek lang niet altijd mogelijk. Videocommunicatie kan dan een goed alternatief bieden. Sterker nog, student en docent kunnen zodoende wellicht frequenter contact hebben.
Let op: videocommunicatie moet per definitie geen vervanging van stagebezoeken gaan worden. Daar waar een ‘traditioneel bezoek’ mogelijk is, is dat zeker aan te bevelen. Videocommunicatie kan in dat geval een welkome aanvulling zijn!

Tips en trucs

  • Adobe Acrobat Connect Pro is relatief eenvoudig in gebruik, maar voordat je ermee aan de slag gaat is het goed om de software te verkennen;
  • Configureer en test voorafgaande aan de sessie altijd het beeld en het geluid. Klik hiervoor in Adobe Acrobat Connect Pro in het Pull Down menu Meeting op Audio Setup Wizard… en Select Camera…. Doorloop de menu’s en voer stap voor stap de instructies uit;
  • Gebruik voor een goede geluidskwaliteit bij voorkeur een headset. Er kan ook gewerkt worden met een externe microfoon en losse boxen. Hierbij moet er echter goed op gelet worden dat het geluid van de boxen niet gaat ‘rondzingen’ (geeft echo en/of storend geluid);
  • Gebruik een webcam die een goede beeldkwaliteit levert;
  • Werk als het kan met een vaste internetverbinding. Een draadloze internetverbinding werkt over het algemeen ook prima, maar indien deze minder stabiel is, heeft dat meteen invloed op de webconferencing-sessie;
  • Voorkom tegenlicht op de webcam (richt deze dus niet op een raam waar licht binnenvalt);
  • Zet de microfoon op ‘mute’ als je niet aan het woord bent;
  • Probeer bij het webconferencen in de camera te kijken en niet naar het scherm;
  • Zorg ervoor dat je in een stille ruimte werkt en let ook op de akoestiek;
  • Net als bij een gewone bijeenkomst is het ook bij videocommunicatie belangrijk om een voorzitter van de sessie te hebben. Daarnaast is het handig om een andere gebruiker verantwoordelijk te maken voor de techniek tijdens de sessie.

Opdrachten

  1. Maak een webconferencinggesprek met je collega of medestudent via een systeem dat bijvoorbeeld beschikbaar is op je instelling.
  2. Geef in je persoonlijk blog middels een blogpost weer wat je ervaringen zijn. Wat gaat goed en waar ervaar je problemen?

Voor gevorderden

Maak voor het uitvoeren van de opdracht nogmaals gebruik van de eerder genoemde handleiding en Quick Manual.

  • Deel tijdens een webconferencingsessie een applicatie/document met iemand anders. Vertel in je blog wat je daarin prettig/onprettig vindt;
  • Voer een webconferencingsessie met meerdere mensen tegelijkertijd. Beschrijf in je weblog of je mogelijkheden ziet om deze functie te gebruiken in je onderwijs.

Achtergrondinformatie

4 Reacties to “eDing 14: Videocommunicatie”

  1. Wouter van Grootheest zegt:

    De Surfgroepen bestaan per 1 januari 2012 toch niet meer, en dus is deze dienst AdobeConnect toch ook uit de lucht?
    Kan dit eDing nog wel in deze vorm aangeboden worden?
    Wie bewaakt dit?

    Overigens staan er hierboven behartenswaardige opmerkingen, over bv de stagebegeleiding.

    Misschien kan de cursus uitgebreid worden richting videoconferencing (itt webconferencing)? Daar kan ook veel over ontdekt worden, onafhankelijk van de aanwezige systemen.

  2. Michel zegt:

    Dank Wouter voor je reactie. SURFgroepen zal tot het einde van de jaar in de lucht blijven. Dus tot die tijd kun je AdobeConnect via bestaande SURFgroepen blijven gebruiken.

    In dit eDing laten we het verschil tussen video- en webconferencing buiten beschouwing en hebben we het over videocommunicatie in het algemeen.

    Michel

  3. Henk Bosschaart zegt:

    Bij de deeltijd Docent ICT opleiding wordt gebruik gemaakt van WebEx. Die werkt volledig webbased en er kan een WebEx plugin aan MS-Office onderdelen (Outlook, Word, Powerpoint, etc) worden gekoppeld. Door de Outlook plugin te gebruken, kan je via de Outlook agenda vergaderingen plannen en deelnemers uit je adresboek uitnodigen. Ook WebEx kent een beperking v.w.b. het maximum aantal deelnemers. (ik dacht ook 15). Bij meer deelnemers wordt de video-conferance automatisch overgeschakeld naar audio only.

  4. Michel zegt:

    Beste Henk, Dank voor de toevoeging. het is ook mogelijk om Cisco Webex via SURFconext te koppelen aan jullie instellingsaccounts. Of is dit al gebeurd bij julie?
    http://www.surfnet.nl/nl/Thema/coin/cloudservices/Pages/CiscoWebEx.aspx

Reageer